Không phải gia chủ nào cũng hiểu tường tận về bài cúng giao thừa ngày 30 Tết. Vậy cúng giao thừa như thế nào là đúng, phải chuẩn bị những gì, có ý nghĩa ra sao? Hãy cùng Giao thông 247 tìm hiểu về cúng giao thừa, từ bước chuẩn bị cho đến văn cúng giao thừa đầy đủ nhất cho ngày cuối năm này.

I. Ý nghĩa cúng giao thừa.

Cúng giao thừa là một nét đẹp của Tết cổ truyền Việt Nam với ý nghĩa xua đi những điều xấu của năm cũ, đón về những điềm may cho năm mới. Vào ngày 30 Tết, cả gia đình đều quây quần tại bàn thờ gia tiên, cúng khấn cầu một năm mới đầy may mắn, mưa thuận gió hòa, phát tài phát lộc, vạn sự như ý.

ý nghĩa cúng giao thừa

Bên cạnh đó, tại một số nơi cũng quan niệm lễ cúng giao thừa là Lễ cúng tổ tiên đưa ông bà từ trên trời xuống thăm gia đình. Giao thừa cũng được cho là Lễ trừ tịch, xua đuổi đi những ma quỷ gây xui xẻo cho người thân, bạn bè của gia chủ.

II. Cúng giao thừa gồm những gì?

Theo phong tục tập quán của cha ông tổ tiên để lại, thông thường, khi cúng giao thừa người ta thường đặt 2 mâm cúng để phù hợp với lễ nghi.

ngũ quả tết kỷ hợi 2019

Tuy nhiên, một điểm chung của cả hai mâm cỗ cúng là phải đầy đủ ngũ quả, tức năm loại hoa quả khác nhau bất kể số lượng. Ngũ quả chính là tượng trưng cơ bản của Ngũ phúc (Phúc – Lộc – Thọ – Khanh – Ninh) là những khát khao mà con người luôn hướng tới.

1. Mâm cỗ cúng giao thừa trong nhà.

Là mâm cỗ cúng tổ tiên vào thời khắc giao thừa chuyển giao năm cũ và năm mới, cầu xin các bậc tổ tiên phù hộ độ trì cho một năm mới tốt lành, mâm cỗ cúng trong nhà thường được chế biến cầu kỳ, có thể là lễ mặn hay chay tùy theo nhu cầu của từng gia đình.

cúng giao thừa trong nhà

Một mâm cỗ cúng giao thừa trong nhà thường bao gồm:

  • Cỗ mặn: Bánh chưng, giò, chả, xôi, thịt gà… và ngũ quả, một số món ăn khác tùy từng gia đình.
  • Cỗ chay: Ngũ quả, bánh kẹo, mứt Tết, các món chay thuần (không chế biến với dầu hay mỡ động vật).

2. Mâm cỗ cúng giao thừa ngoài trời.

Theo quan niệm người xưa, vào dịp cuối năm các chư vị thần linh đều rất bận rộn việc trời nên chỉ có thể ăn thật nhanh thật lẹ, hoặc đơn giản là đi ngang qua chứng kiến tấm lòng thành ý của gia chủ.

cúng giao thừa ngoài trời

Do đó, mâm cỗ cúng giao thừa nên đơn giản và thường được đặt ở ngoài trời (sân thượng, ngoài sân, trước cửa chính ngôi nhà). Mâm cỗ ngoài trời nên là cỗ mặn được chế biến đơn giản như: xôi, gà (hoặc thủ lợn), bánh chưng, mứt, trầu cau, rượu, nước, vàng mã và ngũ quả.

III. Bài cúng giao thừa.

Trước khi thực hiện bài cúng, gia chủ nên ghi nhớ vái lạy Thổ công để xin được đưa gia tiên về ăn Tết cùng con cháu. Do có 2 mâm cúng nên bài cúng giao thừa cũng có hai phiên bản khác nhau.

1. Bài cúng giao thừa ngoài trời.

bài cúng giao thừa ngoài trời tết kỷ dậu 2019

Vào thời khắc giao thừa, các thành viên trong gia đình hãy tập trung tại vị trí đặt mâm cúng ngoài trời như đã sắp xếp trước. Một người thân đại diện trong gia đình cần đọc bài sớ khấn, văn cúng giao thừa sau đây:

Nam mô A di đà Phật (3 lần).

Con kính lạy chín phương trời, mười phương chư phật, chư phật mười phương.

Con kính lạy Đức Đương Lai Hạ Sinh Di Lặc Tôn Phật.

Con kính lạy Đức Bồ-tát Quán Thế Âm cứu nạn cứu khổ chúng sinh.

Con kính lạy Hoàng thiên, Hậu thổ, chư vị tôn thần.

Con kính lạy ngài cựu niên đương cai Hành khiển.

Con kính lạy ngài đương niên Thiên quan.

Con kính lạy các ngài Ngũ phương, Ngũ hổ, Long mạch, Táo quân, chư vị tôn thần.

Nay là phút giao thừa năm Mậu Tuất với năm Kỷ Hợi.

Chúng con là…, sinh năm…

Hành canh… tuổi…

Cư ngụ tại số nhà… ấp/khu phố… xã/phường… quận/huyện/ thành phố… tỉnh/thành phố…

Nhân phút thiêng liêng giao thừa vừa tới, năm cũ qua đi, đón mừng năm mới, tam dương khang thái, vạn tượng canh tân. Nay ngài Thái Tuế tôn thần trên vâng lệnh Ngọc Hoàng Thượng đế, giám sát vạn dân, dưới bảo hộ sinh linh tảo trừ yêu nghiệt.

Quan cũ về triều cửa khuyết, lưu phúc, lưu ân. Quan mới xuống thay, thể đức hiếu sinh, ban tài tiếp lộc. Nhân buổi tân xuân, tín chủ chúng con thành tâm, sửa biện hương hoa phẩm vật, nghi lễ cung trần, dâng lên trước án, cúng dàng Phật thánh, dâng hiến Tôn thần, đốt nén tâm hương, dốc lòng bái thỉnh.

Chúng con kính mời: Ngài cựu niên đương cái Thái tuế, ngài tân niên đương cai Thái tuế chí đức tôn thần, ngài bản cảnh Thành hoàng chư vị đại vương, ngài bản xứ thần linh Thổ địa, ngài Hỷ thần, Phúc đức chính thần, các ngài Ngũ phương, Ngũ thổ, Long mạch, Tài thần, chư vị bản gia Táo quân và chư vị thần linh cai quản ở trong xứ này, cúi xin giáng lâm trước án thụ hưởng lễ vật.

Nguyện cho tín chủ, minh niên khang thái, vạn sự tốt lành, bốn mùa tám tiết được chữ bình an, gia đạo hưng long thịnh vượng, bách sự hanh thông, ngày ngày được hưởng ơn trời, Phật, chư vị tôn thần. Chúng con kính cẩn tiến dâng lễ vật, thành tâm cầu nguyện.

Cúi xin chín phương trời, mười phương chư phật cùng chư vị tôn thần chứng giám phù hộ độ trì.

Nam mô A di đà Phật (3 lần).

2. Bài cúng giao thừa trong nhà.

bài cúng giao thừa trong nhà tết kỷ dậu 2019

Thông thường, bài cúng giao thừa trong nhà sẽ được thực hiện sau bài cúng giao thừa ngoài trời. Nội dung bài cúng đầy đủ và chi tiết nhất như sau:

Nam mô A di đà Phật (3 lần).

Nam mô Đương Lai Hạ Sinh Di Lặc Tôn Phật.

Nam mô Đông Phương Giáo Chủ Dược Sư Lưu Ly Quang Vương Phật.

Nam mô Đức Bồ-tát Quán Thế Âm cứu nạn cứu khổ chúng sinh.

Con kính lạy chín phương trời, mười phương chư Phật, chư Phật mười phương.

Con kính lạy Hoàng Thiên, Hậu Thổ, Long Mạch, Táo Quân, chư vị tôn thần.

Các cụ tổ tiên nội ngoại chư vị tiên linh.

Nay phút Giao thừa năm cũ Mậu Tuất với năm mới Kỷ Hợi.

Chúng con là… sinh năm…

Hành canh… tuổi…

Ngụ tại số nhà… ấp/khu phố… xã/phường… quận/huyện/thành phố… tỉnh/thành phố….

Phút Giao thừa vừa điểm, nay theo vận luật, tống cựu nghênh tân, giờ Tý đầu xuân, đón mừng Nguyên đán, tín chủ chúng con thành tâm, tu biện hương hoa phẩm vật, nghi lễ cung trần, dâng lên trước án, cúng dàng Phật- Thánh, dâng hiến tôn Thần, tiến cúng Tổ tiên, đốt nén tâm hương, dốc lòng bái thỉnh.

Chúng con kính mời: Ngài Bản cảnh Thành hoàng chư vị Đại vương, ngài Bản xứ Thần linh Thổ địa, Hỷ Thần, Phúc đức chính Thần, ngài Ngũ phương, Ngũ thổ, Long mạch Tài Thần, các ngài bản gia Táo phủ Thần quân và chư vị Thần linh cai quản ở trong xứ này. Cúi xin giáng lâm trước án, thụ hưởng lễ vật.

Con lại kính mời các cụ tiên linh, Cao tằng Tổ khảo, Cao tằng Tổ tỷ, Bá thúc đệ huynh, Cô di tỷ muội, nội ngoại gia tộc, chư vị hương linh, cúi xin giáng phó linh sàng thụ hưởng lễ vật.

Tín chủ lại kính mời các vị vong linh tiền chủ, hậu chủ, y thảo phụ mộc ở trong đất này, nhân tiết giao thừa, giáng lâm trước án, chiêm ngưỡng tân xuân, thụ hưởng lễ vật.

Nguyện cho tín chủ, minh niên khang thái, vạn sự cát tường, bốn mùa được bình an, gia đạo hưng long, thịnh vượng.

Tâm thành cầu nguyện, lễ bạc tiến dâng, cúi xin chứng giám.

Nam mô A di đà Phật (3 lần).

IV. Lưu ý khi cúng giao thừa.

Đối với những gia chủ hiếm khi hoặc có ít kinh nghiệm cúng giao thừa đón năm mới, các thắc mắc là không thể tránh khỏi, từ đó nảy sinh ra ra nhiều câu hỏi không biết làm sao để được giải đáp.

lưu ý cúng giao thừa

Sau đây là giải đáp cho các thắc mắc thường thấy của nhiều gia chủ khi chuẩn bị mâm cúng giao thừa.

1. Cúng giao thừa trong nhà hay ngoài trời trước?

Với mục đích “nghênh tân, tiễn cửu”, dân gian cho rằng lễ cúng giao thừa ngoài trời phải được thực hiện trước để đón quan hành khiển mới, tiễn quan hành khiển cũ.

2. Tại sao cúng giao thừa ngoài trời?

Theo quan niệm dân gian, những ngày cuối năm trên Thiên đình rất bận rộn. Chư vị thần linh vội vã lên chầu Ngọc Hoàng, do đó không thể ung dung ăn uống mà buộc phải ăn thật nhanh, mang lễ theo hoặc chỉ nhìn qua lòng thành ý của chủ nhà.

Vì vậy, người ta thường cúng giao thừa ngoài trời, đặc biệt là trước cửa chính để tiện đường cho các vị linh thần trên đường lên Thiên đình.

3. Cúng giao thừa ngoài trời vào lúc mấy giờ?

Mâm lễ cúng giao thừa ngoài trời không chỉ để phục vụ các chư vị thần linh mà còn có ý nghĩa “trừ khử ma quỷ” nên gia chủ cần bắt đầu khấn sớ vào đúng khắc 0 giờ (tức chính 12 giờ đêm 30 – sáng mùng 1 Tết), là thời gian chuyển giao giữa trần thế và địa phủ.

lưu ý cúng giao thừa

4. Cúng giao thừa ngoài trời quay hướng nào?

Phong thủy có chỉ ra rằng mâm cỗ cúng giao thừa ngoài trời nên được đặt ở hướng Đông hoặc hướng Bắc sẽ là đúng nhất.

Dựa trên quan niệm dân gian và phong tục tập quán của cha ông ta, hướng cúng khấn có các ý nghĩa sau:

  • Hướng Bắc thờ Thượng Đế, Ngũ Đế.
  • Hướng tây bắc thờ các vị Đại Tiên
  • Hướng Đông cúng các vị Vua và Thánh.
  • Hướng Nam thờ các vị Thần linh.
  • Hướng Tây thờ các Phật.
  • Hướng Đông Nam là hướng của Người.
  • Hướng Đông Bắc là hướng của Quỷ.
  • Hướng Tây Nam là hướng của Ma vong.

Do đó, mâm cỗ nên được đặt hướng về phía Bắc, thờ Thượng Đế, Ngũ Đế hoặc phía Đông, thờ Thiên Tử và Thánh Thần.

5. Cúng giao thừa có cần gạo muối không?

Theo phong tục người Việt cổ, gạo muối là hai thức không thể thiếu trên mâm cỗ cúng giao thừa đêm 30 Tết. Lý giải cho điều này là do gạo muối tượng trưng cho Trời và Đất, là thực phẩm gắn liền với cuộc sống người dân.

gạo muối cúng giao thừa

Tương tự, trong phong thủy học, gạo muối được cho là có sức mạnh trừ ma diệt quỷ, mang lại may mắn và bảo vệ con người khỏi điều xui xẻo không may mắn.

Do đó không thể thiếu gạo muối trên mâm cỗ cúng giao thừa ngoài trời cũng là điều tương đối dễ hiểu.

6. Gạo muối cúng giao thừa xong làm gì ?

Dựa vào tập tục của một số địa phương, chẳng hạn như miền Bắc, gạo muối là vật phẩm có tính thanh khiết, có khả năng diệt trừ tà ma ác quỷ, vì vậy người dân sau khi cúng giao thừa xong xuôi sẽ mang đĩa gạo muối đi rắc quanh sân nhà.

7. Cúng giao thừa xong có hoá vàng luôn không?

Đây là sai lầm của nhiều gia chủ khi lễ xong là mang vàng mã đi đốt ngày. Sau khi cúng giao thừa xong xuôi, gia chủ cần đợi tàn hương sau đó mới dọn mâm và hóa vàng.

  • 729
  •  
  •  

Bình luận ý kiến, nhận xét của bạn với chúng tôi tại đây: